Việc người vợ, chồng sau khi thực hiện xong thủ tục ly hôn thì đi xuất khẩu lao động dù đã được Toà án quyết định giao cho quyền trực tiếp nuôi con, vậy trường hợp này người chồng/vợ có quyền  đề nghị thay đổi việc nuôi con này như nào.

1. Ly hôn là gì

       Theo quy định của pháp luật hôn nhân và gia đình thì ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Như vậy, chỉ khi có bản án hay quyết định chính thức của Toà án có thẩm quyền thì người vợ, chồng mới được coi là đã ly hôn.

Trên thực tế, ly hôn không chỉ đơn giản là giữa người vợ và người chồng chấm dứt quan hệ hôn nhân mà giữa vợ và chồng còn phải xem xét các yếu tố về tài sản như nợ chung, tài sản trong thời kỳ hôn nhân và con chung.

2. Quyền nuôi con sau ly hôn

Việc nuôi con sau ly hôn vừa là trách nhiệm và nghĩa vụ mà cả người vợ, người chồng đều có quyền thực hiện. Việc trông nom, chăm sóc con cái sau ly hôn được pháp luật quy định theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình:

“1. Sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan.

2. Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

3. Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.”

Theo đó, cha và mẹ đều có nghĩa vụ hực hiện trách nhiệm trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục đối với con dù đã ly hôn. Trường hợp này được áp dụng đối với con chung chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự (không có khả năng tự đưa ra quyết định, ví dụ: mắc bệnh tâm thần, thiểu năng trí tuệ…) hoặc con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi sống mình (ví dụ: người khuyết tật nặng). Quy định đặt ra để đảm bảo con cái không bị bỏ rơi hoặc thiếu sự quan tâm từ cha mẹ, dù quan hệ vợ chồng đã chấm dứt.

Ngoài ra, khoản 2 của điều luật còn quy định việc ưu tiên sự thỏa thuận với nhau giữa vợ và chồng về việc ai sẽ trực tiếp nuôi con và quyền, nghĩa vụ của mỗi bên. Điều này giúp tránh xung đột và tôn trọng quyền tự quyết của cha mẹ. Nếu không đạt được sự đồng thuận, Tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi của con để ra quyết định. Ngoài ra, điều này còn thể hiện tính thực tế khi đưa ra phán quyết dựa vào sự tôn trọng quyền trẻ em, đảm bảo con chung có tiếng nói trong quyết định quan trọng ảnh hưởng đến cuộc sống của mình.

Bên cạnh đó, trường hợp con dưới 36 tháng tuổi sẽ do mẹ trực tiếp nuôi nhằm đảm bảo sự chăm sóc tốt nhất trong giai đoạn đầu đời. Trừ khi, người mẹ không đủ điều kiện (ví dụ: mắc bệnh nặng, không có khả năng tài chính, không có nơi ở ổn định…), Tòa án có thể giao con cho cha nuôi. Nếu cha mẹ có thỏa thuận khác và điều đó có lợi cho con, Tòa án sẽ tôn trọng thỏa thuận đó.

3. Người chồng/vợ có thể đề nghị thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn không?

Sau khi đã được Toà án công nhận việc được giao con chung để chăm sóc, nuôi dưỡng trực tiếp mà người vợ, người chồng đi xuất khẩu lao động thì người chồng, vợ còn lại có quyền yêu cầu thay đổi quyết định giao con đó không. Đây là vấn đề diễn ra rất nhiều trên thực tế. Vậy, ai có quyền yêu cầu việc thay đổi này ?

Theo quy định tại khoản 1, 5 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình:

“1. Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.

5. Trong trường hợp có căn cứ theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều này thì trên cơ sở lợi ích của con, cá nhân, cơ quan, tổ chức sau có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con:

a) Người thân thích;

b) Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;

c) Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;

d) Hội liên hiệp phụ nữ.”

Nếu cha mẹ đạt được thỏa thuận về việc thay đổi người nuôi con và điều này có lợi cho con, Tòa án sẽ chấp nhận theo khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình:

 “2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:

a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;

b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con”.

Nguyên tắc này khuyến khích sự đồng thuận giữa cha mẹ để giảm xung đột pháp lý. Còn nếu người nuôi dưỡng không còn khả năng tài chính, mắc bệnh nặng, thiếu trách nhiệm hoặc có hành vi bạo hành, bỏ bê con, thì có thể bị thay đổi quyền nuôi con. thì Cơ quan, tổ chức có quyền yêu cầu thay đổi trong trường hợp này.

Và cả trường hợp được quy định tại khoản 4 Điều Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình: “4. Trong trường hợp xét thấy cả cha và mẹ đều không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì Tòa án quyết định giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự” mà cha và mẹ đều không đủ khả năng nuôi con (do mất năng lực hành vi dân sự, lâm vào hoàn cảnh khó khăn nghiêm trọng…), Tòa án sẽ giao con cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự. Người giám hộ có thể là: ông bà, cô, chú, bác hoặc người thân thích khác. Hoặc Các cơ quan bảo trợ trẻ em nếu không có người thân thích đủ điều kiện nuôi dưỡng.

Như vậy, nếu người chồng/ vợ thấy rằng vợ/chồng đi xuất khẩu lao động mà không đáp ứng được việc chăm sóc, dạy dỗ con chung mà người chồng/ vợ chứng minh được việc bản thân có thể có đủ điều kiện, chỗ ở, thực hiện việc chăm sóc, dạy dỗ tốt hơn thì có thể thực hiện việc yêu cầu thay đổi tại Toà án có thẩm quyền giải quyết. Đây sẽ là yêu cầu độc lập và tách biệt đối với yêu cầu ly hôn ban đầu.

Trên đây là bài viết của Công ty Luật TNHH Duy Tín về sau khi ly hôn vợ hoặc chồng xuất khẩu lao động thì quyền nuôi con có bị thay đổi hay không để bạn đọc tham khảo. Bài viết không nhằm tư vấn cho trường hợp vụ việc cụ thể nào, các quy định của pháp luật được dẫn chiếu trong bài viết đang có hiệu lực tại thời điểm đăng tải bài viết và có thể bị sửa đổi, bổ sung, thay thế tại thời điểm Quý khách đọc bài viết. Mọi vướng mắc hoặc có nhu cầu hỗ trợ các vấn đề pháp lý, vui lòng liên hệ: 0913.210.184 – 0966 902 665, hoặc gửi e-mail tới luatduytin@gmail.com để được hỗ trợ 24/24h.